Dựa trên các tài liệu nghiên cứu về tâm lý học xuyên cá nhân, huyền học và thông linh học, các tầng ý thức trong ngoại cảm được phân chia theo nhiều hệ thống khác nhau tùy thuộc vào trạng thái tâm trí và cấp độ nhận thức của người thực hiện. Dưới đây là các cách phân loại chính:
1. Phân loại theo mô hình tâm lý học xuyên cá nhân
Các nhà nghiên cứu như Ken Wilber và Stanislav Grof nhìn nhận ý thức như một hệ thống thứ bậc từ thấp đến cao:
- Tầng tiền cá nhân): Liên quan đến các bản năng cơ bản và rào cản giác quan vật lý.
- Tầng tâm lý/bản ngã: Tương đương với trạng thái thức tỉnh bình thường, nơi tâm trí tập trung vào tư duy logic và cái tôi cá nhân.
- Tầng vi tế thấp: Đây là nơi các hiện tượng ngoại cảm như thấu thị, thần giao cách cảm, tiên tri và trải nghiệm ngoài thân xác (OBE) bắt đầu xuất hiện. Ở tầng này, ý thức dần tách biệt khỏi cơ thể vật lý.
- Tầng vi tế cao: Là cõi giới của trực giác tôn giáo thuần khiết, các linh ảnh biểu tượng và sự hiện diện của các thực thể cao cấp.
- Tầng nhân quả: Vượt qua mọi hình tướng, ý thức hòa nhập vào nguồn gốc của các cấu trúc siêu hình.
- Tầng thống nhất: Ý thức hoàn toàn thức tỉnh về bản chất nguyên thủy, nơi thực tại hữu hình và vô hình hòa làm một.
2. Phân loại theo cấp độ trạng thái xuất thần
Trong thông linh học, khả năng ngoại cảm phụ thuộc vào độ sâu của trạng thái xuất thần (trance):
- Xuất thần nông: Người ngoại cảm không bị mất trí nhớ và nhận thức rõ ràng về thông điệp được truyền đến. Đây thường là trạng thái của các nhà ngoại cảm trực giác.
- Xuất thần bán hữu thức: Người thực hiện có thể nhớ được thông điệp ngay sau đó nhưng sẽ quên dần theo thời gian. Họ đóng vai trò là người phiên dịch cho các tư tưởng từ thế giới vô hình.
- Xuất thần sâu: Ý thức cá nhân tạm thời rút lui, cho phép các thực thể khác sử dụng cơ quan phát âm hoặc vận động. Ở tầng này, người ngoại cảm thường bị mất trí nhớ hoàn toàn về những gì đã xảy ra trong lúc xuất thần.
3. Phân loại theo Bản đồ Tâm thức
Tiến sĩ David Hawkins phân loại ý thức dựa trên tần số năng lượng từ 1 đến 1.000:
- Dưới mức 200: Ý thức bị giới hạn bởi các cảm xúc tiêu cực như sợ hãi, giận dữ, ngăn cản khả năng tiếp cận thông tin ngoại cảm khách quan.
- Mức Lý trí (Reason – 400): Tầng này cho phép hiểu biết sâu sắc về thế giới nhưng vẫn có thể bị giới hạn bởi các khung tư duy lý tính.
- Mức Yêu thương và Bình an (Love 500 – Peace 600): Khả năng ngoại cảm trở nên mạnh mẽ hơn khi cái tôi tan biến, cho phép cá nhân trải nghiệm sự thống nhất với vũ trụ.
- Mức Khai sáng (Enlightenment 700-1.000): Tầng ý thức cao nhất, nơi quá khứ, hiện tại và tương lai hòa quyện, cho phép truy cập vào mọi nguồn tri thức vũ trụ.
4. Các tầng giới tinh tú
Huyền học cho rằng khả năng ngoại cảm là việc điều chỉnh ý thức đến các tần số rung động khác nhau của thế giới tinh tú:
- Tầng tinh tú thấp: Liên quan đến các cảm xúc cực đoan và các thực thể tiêu cực.
- Tầng tinh tú trung bình và cao: Nơi người ngoại cảm có thể học hỏi, nhận được sự hỗ trợ từ các thực thể ánh sáng và mở rộng tầm nhìn về sự sáng tạo.
- Cõi trí tuệ và nhân quả: Cho phép tiếp cận với “Thư viện ý thức” (Akashic Records) để biết về quá khứ và các khả năng của tương lai.
Tóm lại, ngoại cảm không chỉ là một khả năng đơn lẻ mà là kết quả của việc ý thức di chuyển dọc theo các dải tần số khác nhau, từ việc nhận biết những rung động vi tế quanh cơ thể (hào quang) cho đến việc hòa nhập hoàn toàn vào tâm thức vũ trụ.